مرد را به قوچه داده و جاى پدرش به وى ارزانى داشت . و اين قوچه پسرى داشت ، قودوى نام . او نيز جاى و لشكر پدر داشت و ملازم قوبيلاى قاآن « 1 » بود . و او پسرى داشت ابوگان . او نيز جاى پدر داشت ، ليكن در وقتى كه اوروغ طغاچارنويان و ديگر شهزادگان باقوبيلاى قاآن دل دگرگون كرده انديشهء آن كردند كه با قايدو يكى شده قوبيلاى قاآن را از ميان بردارند ، او را با ديگران به ياسا رسانيد . خاتون معتبر سيم چنگيز خان ، ييسوگان نام داشت ، از قوم تاتار . از وى پسرى شده كه او را چاؤور « 2 » گفتند ، امّا آن پسر در جوانى وفات يافت . خاتون چهارم ، گونجو خاتون ، دختر آلتان خان ، پادشاه ختاى . و مشهور است كه اين خاتون خوب‌صورت نبوده ، و ليكن چنگيز خان به واسطهء آنكه پدرش پادشاهى عظيم الشأن بود او را بسيار احترام و اعتبار مىنمود . از اين خاتون چنگيز خان هيچ فرزندى نداشت و تا عهد اريق بوقا در حيات بود . و در اردوى اين خاتون ، دخترى ارموك بوده كه باورچى « 3 » او بود ، هوقوتاى نام ، بسى معتبر و مشهور شده و مهمّات عظيم را در تورهء چنگيز خان فيصل مىداد . خاتون پنجم ، ييسولون ، خواهر ييسوگان مذكور هم از قوم تاتار . و غير از اين پنج خاتون ، چنگيز خان را خاتون‌هاى ديگر بوده كه ايشان اگرچه در اعتبار و بزرگى در سلك [ 240 الف ] نبودند ، امّا اعتبار تمام داشتند ، بلكه گاه‌گاهى ايشان مهمّات از پيش مىبردند كه آن پنج خاتون از آن عاجز مىشدند . از آن جمله يكى ايبقه خاتون « 4 » دختر جاگمبو « 5 » ، برادر اونگ خان ، پادشاه كرايت « 6 » بود . او را خواهرى بود . بيكتوتميش فوحين نام . چنگيز خان او را از براى جوچى خواسته بود . و يكى ديگر از خواهران ايبقه خاتون را كه او را سرقوقيتى بيگى گفتندى ، از براى تولوى خان خواسته ، كه هرچهار پسر تولوى خان از وى در وجود آمدند . و اين ايبقه خاتون را از براى خود خواسته بود ، امّا بعد از آن به چند روز ناگاه شبى خوابى ديد و ايبقه خاتون را به اميرى كه آن شب در كزيك « 7 » بود بخشيد . و نام آن امير كهتىنويان بود از قوم اوروت . و يكى از خواتين چنگيز خان گورباسو خاتون بود كه در اوّل خاتون تايانگ خان بوده پادشاه نايمان . و بزرگ‌ترين خواتين او بود ، و تايانگ او را به غايت دوست مىداشت . و چون تايانگ خان كشته شد ، بعد از مدتى او را نزد چنگيز خان آوردند . چنگيز خان او را به رسم و يوسون مغولان در نكاح خود درآورد .

--> ( 1 ) . متن : چنگيز خان . ( 2 ) . متن : اوچاور . ( 3 ) . باؤرچى : آشپز . ( 4 ) . متن : انيقه خاتون . ( 5 ) . متن : دختر حاكم‌لو . ( 6 ) . متن : نايمان . ( 7 ) . متن : كرنك .